Rasbeschrijving Japanse pruimen

Santa Rosa

‘Santa Rosa’ is een oud Japanse pruimenras welke werd ontwikkeld door de beroemde Amerikaanse botanicus Luther Burbank (1849-1926) te Santa Rosa, Californië. Het ras werd omstreeks 1906 geïntroduceerd. Het ras is geen zuivere Prunus salicina, maar is mede door soortkruisingen tot stand gekomen. Het is slecht gedocumenteerd welke botanische soorten precies aan de wieg van de ‘Santa Rosa’ hebben gestaan. Met behulp van modern DNA-onderzoek (RAPD-analyse) is getracht om dit alsnog te achterhalen. Uit de analyse kwam naar voren dat de drie soorten Prunus salicina (Japanse pruim), Prunus simonii en Prunus cerasifera (kerspruim) in ieder geval een bijdrage hebben geleverd aan het ontstaan van ‘Santa Rosa’. Uit het onderzoek bleek verder dat het onduidelijk is of en in hoeverre Prunus americana (Amerikaanse pruim) ook een bijdrage heeft geleverd. Ondanks dat het ras ‘Santa Rosa’ eigenlijk dus van meer botanische soorten afstamt, wordt deze toch algemeen tot de Japanse pruimen gerekend.

‘Santa Rosa’ wordt binnen de groep van Japanse pruimen gezien als één van de meest smakelijke. De vruchten zijn tamelijk groot, roodpaars van kleur en ze hebben stevig amberkleurig vruchtvlees dat naar de pit toe rood verkleurt. Aanbevolen wordt om de vruchten net voor het rijpe stadium te oogsten, omdat ze te sappig en te kwetsbaar worden indien ze volledig rijp worden aan de boom. Op het juiste tijdstip oogsten is daardoor erg belangrijk; dit is de reden waarom ‘Santa Rosa’ in de teeltgebieden van Japanse pruim terrein heeft moeten prijsgeven aan andere modernere rassen waarvan het precieze oogsttijdstip minder nauwkeurig luistert.

De boom groeit krachtig, bloeit zeer overdadig met relatief kleine bloesems en is zelfbestuivend, al zal de vruchtzetting verbeteren bij kruisbestuiving. De S-allel combinatie van ‘Santa Rosa’ is ScSe. De vruchten rijpen onder Nederlandse omstandigheden al in juli, derhalve net vóór het normale seizoen van de Europese cultuurpruimen.

De boom in FruitLent is geplant in het voorjaar van 2006. Deze is waarschijnlijk geënt op onderstam ‘Pixy‘, doch dit is niet zeker. De boom droeg in 2007 voor het eerst vruchten. Het gemiddeld vruchtgewicht in het seizoen 2009 bedraagt circa 67 gram (grootste vrucht circa 85 gram).

De vruchten van onze boom rijpen op het verwachte tijdstip en ze hebben ook het verwachte uiterlijk. Echter: tegen de verwachtingen in blijkt dat het vruchtvlees van onze vruchten intens rood is gekleurd. Dit komt niet overeen met de kenmerken zoals deze vanuit de literatuur gelden voor ‘Santa Rosa’. Volgens de literatuur zou ‘Santa Rosa’ immers amberkleurig vruchtvlees moeten hebben dat bij volledige rijpheid hooguit rondom de steen rood kan verkleuren. Bij onze boom hebben de vruchten reeds in het onrijpe stadium volledig rood gekleurd vruchtvlees. Dit kan betekenen dat de boom in FruitLent (ondanks dat alle andere kenmerken wel lijken te kloppen) misschien toch geen ‘Santa Rosa’ is. Het kan echter ook betekenen dat ‘Santa Rosa’ in het Nederlandse klimaat of op de grondsoort in FruitLent iets anders reageert (dit vinden wij zelf overigens geen plausibele verklaring). Ook kan het betekenen dat er meer vormen (klonen) van ‘Santa Rosa’ in omloop zijn die onderling op bepaalde kenmerken verschillen. Omdat ‘Santa Rosa’ een oud ras is, is het bekend dat er inderdaad verschillende klonen in omloop zijn. Ons is echter niet bekend dat er klonen bij zitten met een afwijkende kleur vruchtvlees. Indien iemand hier meer (betrouwbare) informatie over heeft, vernemen we dat graag (e-mail).
Vooralsnog houden we het er op dat onze boom ofwel toch van een ander ras is, ofwel een kloon van ‘Santa Rosa’ die op dit punt afwijkt. We hebben inmiddels ook de tip gekregen dat onze boom van het ras ‘Satsuma’ zou zijn. Zodra we meer duidelijkheid hebben over de juiste identiteit van onze boom, zullen we dat hier uiteraard aanpassen.
In het voorjaar van 2012 is besloten om omze boom uit de collectie te verwijderen. Hiertoe hebben we besloten omdat de eetkwaliteit van de vruchten toch op een wat lager niveau zit dan van gelijktijdig rijpende Europese cultuurpruimen. Bovendien groeien bomen van Japanse pruimen erg sterk.