Wordt ook wel aangeduid als 'Koryoku'.

Dit ras is op het Kagawa Prefectural Agricultural Experiment Station in Japan ontstaan als een open bestoven zaailing van het wereldberoemde ras 'Hayward'. Het ras behoort tot de soort Actinidia deliciosa.

De alleenstaande bloesems van 'Kouryoku' bloeien net als die van 'Hayward' aan de late kant. De vruchten van 'Kouryoku' zijn langwerpig cylindrisch van vorm en hebben donkergroen vruchtvlees. Ze zijn ongeveer even groot tot iets groter als die van 'Hayward', doch ze rijpen vroeger en ze zijn zoeter van smaak. Bovendien is het gehalte aan carotenoïden hoger.

Het deel "ryoku" in de naam betekent in het Japans "groen". Dit slaat dus op de donkergroene kleur van het vruchtvlees.

'Kouryoku' is in FruitLent niet aanwezig als zelfstandige struik, doch is door middel van spleetenting op 21 mei 2009 geënt op de aanwezige struik van 'Monty'. De geënte tak bloeide in het voorjaar van 2010 voor het eerst, zodat In het najaar van 2010 in FruitLent de eerste vruchten van 'Kouryoku' zijn geoogst.

Ook bekend als 'Montgomery'.

Het ras 'Monty' behoort tot de klassieke Nieuwzeelandse rassen en wordt gerekend tot de soort Actinidia deliciosa. 'Monty' heeft nooit de grote commerciële doorbraak gekend zoals het inmiddels wereldberoemde ras 'Hayward'.

Het ras werd voor het eerst in 1958 beschreven door H.M. (Harold) Mouat van de Fruit Research Division (DSIR). Mouat stelde in 1958, met de hulp van de staf van het Department of Agriculture, namen vast voor verschillende commercieel bruikbare selecties die op dat moment in de Nieuwzeelandse plantages in gebruik waren geraakt. Tot dat moment waren in Nieuw-Zeeland verschillende onbenaamde selecties in gebruik, die gemakshalve werden aangeduid met benamingen als “large fruited”, “giant” en “large-long”. Vanaf 1958 draagt deze selectie dus officieel de naam 'Monty', een verwijzing naar de heer C. Montgomery in wiens plantage de selectie werd aangetroffen. Vastgesteld is dat de selectie van origine afkomstig was van Bruno H. Just uit Palmerston North, één van de belangrijke Nieuwzeelandse pioniers die in de jaren '20 en '30 van de vorige eeuw aan de slag ging met de vermeerdering en selectie van deze tot op dat moment onbekende vruchtdragende Chinese klimplant.

De planten van 'Monty' groeien uitermate krachtig en zijn heel productief. De planten bloeien rijkelijk, de bloemen komen in trosjes van 1 tot 3 stuks en bloeien aan de late kant. De vruchten zijn middelgroot, hebben een enigszins hoekige vorm en hangen aan relatief korte stelen. Vruchtdunning kan gewenst zijn om de vruchtgrootte en de kwaliteit op peil te houden. De vruchten zijn onderling redelijk gelijkmatig van vorm en grootte. Ze zijn redelijk goed bewaarbaar. De vruchten beginnen na de oogst in de bewaring al vrij snel te rijpen, ongeveer gelijk met die van 'Starella' ®. Volledig uitgerijpte vruchten hebben een goede smaak.

De plant werd in het voorjaar van 2006 in FruitLent geplant en droeg reeds in 2007 voor het eerst vruchten. De vruchten van 'Monty' blijven van nature iets kleiner dan de kiwi's in de supermarkt, ook indien vruchtdunning heeft plaatsgevonden.
Lees hier verder over de productiegegevens van de verschillende kiwiplanten in FruitLent.

'Soreli' is een vroegrijpende en grootvruchtige geelvlezige kiwi die behoort tot de soort Actinidia chinensis. Het ras is tetraploïd (2x = 4x = 116).

Het ras is ontstaan uit een kruising die in 1997 werd gemaakt door Raffaele Testolin en Guido Cipriani van de University of Udine (Italië) tussen de selecties met de aanduidingen 'A137' en ' A134.41'. De eerstgenoemde betreft een vrouwelijke selectie van onbekende herkomst die in Italië werd geïntroduceerd vanuit China. De laatstgenoemde betreft een mannelijke selectie die werd verkregen als een open bestoven zaailing van het ras 'Zao Xian' (ofwel '79-05'), een vrouwelijk ras dat is verspreid in de provincie Guangdong (China).

Uit de genoemde kruising werden een aantal zaailingen geselecteerd, waarvan de selectie met de voorlopige kwekersaanduiding 'Ac 171.76' in 2008 werd geïntroduceerd onder de naam 'Soreli’, hetgeen "zon" betekent in de locale Friuli-taal van Noordoost-Italië.

'Soreli' is één van de weinige rassen in de kiwi-aanplant van FruitLent welke tot de botanische soort Actinidia chinensis wordt gerekend.

Omdat het een nieuw ras betreft, bestaat er in Nederland nog geen teeltervaring mee. Volgens Italiaanse gegevens lopen de knoppen van de struiken gelijk met, tot ongeveer één week eerder uit dan die van het klassieke ras 'Hayward'. De vruchten rijpen echter al ongeveer één maand eerder. Daardoor behoort 'Soreli' waarschijnlijk tot de weinige rassen waarvan het in Nederland mogelijk is om rijpe vruchten rechtstreeks van de plant te oogsten. Zodra de plant in FruitLent in productie komt, leest u daar hier meer over.

De vruchten zijn groot (100 gram of meer), hebben een lang-ovale en regelmatige vorm en hangen aan relatief lange stelen aan de plant. De vruchthuid is bruin van kleur en is weinig behaard. Het vruchtvlees is heldergeel van kleur en heeft een goede smaak met een goede zoet-zuur balans. Het vruchtvlees is wat zachter en de houdbaarheid is mede daardoor wat beperkter dan van het beroemde ras 'Hayward'.

De planten groeien niet buitengewoon krachtig en zijn zeer productief. De bloemen zijn alleenstaand en bloeien ongeveer één tot twee weken eerder dan die van de klassieke mannelijke rassen van Actinidia deliciosa. Hierdoor zijn deze klassieke mannelijke rassen (zoals 'Matua') niet geschikt voor de bestuiving van 'Soreli'. Voor de bestuiving van 'Soreli' wordt daarom aanbevolen om vroeg bloeiende mannelijke rassen van de soort Actinidia chinensis te gebruiken, zoals bijvoorbeeld het mannelijke ras 'Belén'.

De plant in FruitLent werd in het voorjaar van 2011 in FruitLent geplant en heeft nog geen vruchten gedragen.

Het ras 'Starella' ® wordt door Häberli Obst- und Beerenzentrum AG te Neukirch-Egnach (Zwitserland) op de markt gebracht. Het ras zou oorspronkelijk uit Italië afkomstig zijn en het zou gaan om een extra winterharde variant van het klassieke Nieuwzeelandse ras 'Abbott'. Wij weten niet of dit juist is. Mocht iemand hier betrouwbare gegevens over hebben, dan vernemen we dat graag (e-mail). Net als bij 'Abbott' rijpen de vruchten van 'Starella' ® wat vroeger. Gecombineerd met de extra winterhardheid maakt dit 'Starella' ® tot een wat geschikter ras voor noordelijke klimaten. Het ras behoort tot de soort Actinidia deliciosa.

De naam 'Starella' ® is door Häberli merkenrechtelijk beschermd. Het ras moet derhalve ook nog een echte rasnaam hebben. Deze echte rasnaam is ons niet bekend. Mocht iemand de echte rasnaam weten, dan vernemen we dat ook graag (e-mail).

De planten groeien vrij krachtig met slingerende scheuten en zijn erg vruchtbaar. De bloemen zijn meestal alleenstaand, zeer zelden met twee of drie in een trosje. De vruchten zijn middelgroot tot groot, hebben een enigszins taps toelopende vorm en hangen aan lange stelen. Ondanks dat de meeste bloemen alleenstaand bloeien, kan vruchtdunning gewenst zijn om de vruchtgrootte en de kwaliteit op het gewenste niveau te houden. Bovendien kunnen beurtjaren optreden indien er onvoldoende wordt uitgedund; dit is het verschijnsel dat zeer productieve en minder productieve jaren elkaar afwisselen. In de productieve jaren moet dus goed worden uitgedund.

De vruchten zijn redelijk goed bewaarbaar. Na de oogst beginnen de vruchten in de bewaring al vrij snel te rijpen. De smaak van volledig uitgerijpte vruchten is goed.

De plant werd in het voorjaar van 2006 in FruitLent geplant en droeg reeds in 2007 voor het eerst vruchten. Omdat de plant nu enkele jaren in productie is, kan worden vastgesteld dat de vruchten van 'Starella' ® na vruchtdunning vrijwel even groot worden als de kiwi's in de supermarkt. Indien geen vruchtdunning plaatsvindt, dan blijven de vruchten kleiner dan de kiwi's in de supermarkt.
Lees hier verder over de productiegegevens van de verschillende kiwiplanten in FruitLent.

Het ras 'Yellow Queen' is vanuit Japan in Europa geïmporteerd door Häberli Obst- und Beerenzentrum AG te Neukirch-Egnach (Zwitserland). Zij bemachtigden dit ras in de periode vóór 1995 via een Japans postorderbedrijf, samen met enkele andere tot op dat moment onbekende kiwi-specialties. De door Häberli geïmporteerde kiwi-specialties werden in hun demonstratie- en onderzoekstuin in Neukirch-Egnach opgeplant, waarna enkele jaren later werd besloten om planten van 'Yellow Queen' voor de Europese markt te gaan vermeerderen. Daarmee was Häberli op dat moment één van de eerste bedrijven die plantmateriaal van geelvlezige kiwi's op de Europese markt kon aanbieden.
Er is niets bekend over hoe het ras in Japan terecht is gekomen, doch het is aannemelijk dat het ras van origine uit China komt en daar waarschijnlijk een andere naam had. Mogelijk is de Chinese naam 'Huang Yang' een synoniem voor dit ras, doch dat is niet zeker. Aan de hand van foto's hebben wij ook vastgesteld dat 'Yellow Queen' veel lijkt op 'Golden King'. Mogelijk dat dit derhalve twee verschillende namen zijn voor hetzelfde ras, doch dat is geenszins zeker !

'Yellow Queen' is één van de weinige rassen in de kiwi-aanplant van FruitLent welke tot de botanische soort Actinidia chinensis wordt gerekend. Zoals gebruikelijk is bij deze botanische soort, hebben de planten van het ras 'Yellow Queen' vrijwel onbehaarde takken, bladeren en vruchten.

De groei van de plant is iets minder krachtig dan van de meeste andere vrouwelijke kiwirassen en de bloesems zijn ook iets kleiner dan van de vrouwelijke Actinidia deliciosa-rassen. De bloesems zijn meestal alleenstaand, soms in trosjes tot 3 stuks. De bloeitijd ten opzichte van de Actinidia deliciosa-rassen valt vroeg, namelijk enkele dagen vroeger dan van het mannelijke ras 'Matua'. Hierdoor zijn de eerste bloemen van 'Yellow Queen' al open voordat er stuifmeel van 'Matua' beschikbaar is. Desalniettemin blijken de eerst geopende bloemen later toch gewoon vruchten te zetten. Blijkbaar blijven de stampers nog enkele dagen ontvankelijk voor het ontvangen van stuifmeel, zodra de 'Matua' enkele dagen later ook in bloei staat.
Ten opzichte van andere Actinidia chinensis-rassen bloeit 'Yellow Queen' juist laat, daarom is dit één van de weinige Actinidia chinensis-rassen waarvoor het klassieke mannelijke Actinidia deliciosa-ras 'Matua' toch voor de bestuiving kan worden gebruikt.

De planten van 'Yellow Queen' zijn zeer productief en geven fraaie grote vruchten met een hoekige vorm die aan relatief korte stelen aan de plant hangen. In geval van heftige windvlagen, is gebleken dat de vruchten van dit ras gemakkelijker van de plant breken dan die van andere rassen. De vruchten hebben geel tot heel lichtgroen gekleurd vruchtvlees. Alhoewel het vruchtvlees duidelijk aromatischer is dan van de gewone groenvlezige kiwi's, is in 2008 gebleken dat de smaak helaas aan de zurige kant is. Dit komt waarschijnlijk omdat 'Yellow Queen' eigenlijk te laat rijpt voor het in FruitLent toegepaste pergola-teeltsysteem. De vruchten zijn daardoor nog te onrijp op het moment dat deze begin november moeten worden geoogst. Dit is ook te merken doordat de vruchten van 'Yellow Queen' na de oogst pas laat beginnen te rijpen, terwijl dit bij de andere vrouwelijke kiwirassen al eerder het geval is. Ons is gebleken dat van de vruchten een fraaie gele kiwi-jam is te maken.

In 2009 is in Fruitlent op dit ras een ruime vruchtdunning toegepast. Gelet op de enorme vruchtbaarheid van dit ras, is vruchtdunning overigens in alle omstandigheden gewenst. Wij hebben met deze vruchtdunning echter ook getracht om de kwaliteit ten opzichte van 2008 te verbeteren. Hieruit bleek dat de vruchten inderdaad van betere kwaliteit waren dan in 2008. Wij vinden ze ten opzichte van andere rassen echter nog steeds vrij zuur.

De conclusie is dat 'Yellow Queen' een zeer productief ras is met zeer fraaie grote vruchten (mits voldoende gedund), doch dat deze voor Nederlandse omstandigheden te laat rijpt. Hierdoor adviseren wij om dit ras in Nederland niet aan te planten, doch om bij voorkeur te kiezen voor een vroeger rijpend ras. Indien u toch een 'Yellow Queen' wilt planten, dan alleen op een optimale standplaats waar de plant een voorsprong krijgt ten opzichte van het in FruitLent toegepaste pergola-systeem, bijvoorbeeld tegen een beschutte op het zuiden gerichte muur.

De plant in FruitLent werd in het voorjaar van 2006 in FruitLent geplant en droeg in hetzelfde jaar al enkele vruchten. In 2008 kwam de plant echter in volle productie. De vruchten van 'Yellow Queen' worden ongeveer even groot als de kiwi's in de supermarkt.
Lees hier verder over de productiegegevens van de verschillende kiwiplanten in FruitLent.

'Matua' is een mannelijk ras welke behoort tot de soort Actinidia deliciosa. Het ras behoort tot de klassieke Nieuwzeelandse rassen en werd in de jaren '50 van de vorige eeuw geselecteerd door H.M. (Harold) Mouat en W.A. (Bill) Fletcher, die een aantal mannelijke planten bij kiwitelers uit het Te Puke-gebied in Nieuw-Zeeland verzamelden en vervolgens beoordeelden op bruikbaarheid. Deze selectie, waarvan de verdere herkomst onbekend is gebleven, kreeg zijn uiteindelijke naam in 1968. In de Maori-taal (de oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland) betekent het woord Matua "vader". Het ras was met name bedoeld als bestuiver voor de vroeg bloeiende klassieke Nieuwzeelandse vrouwelijke rassen 'Abbott', 'Allison' en 'Bruno'.

De planten van 'Matua' zijn groeikrachtig en bloeien rijkelijk met trosjes van 1 tot 5 (gewoonlijk 3) bloemen die een goede stuifmeelkwaliteit hebben. Bloemtrosjes met meer bloemen is voor een mannelijk ras een gunstige eigenschap, omdat de bijbloemen iets later bloeien dan de hoofdbloem en daarmee de bloeitijd wordt verlengd. Hierdoor is 'Matua' een ras met een vrij lange bloeiperiode, waardoor deze in staat is om diverse verschillende vrouwelijke rassen te bestuiven. Mannelijke rassen met een latere bloeitijd (zoals het andere klassieke Nieuwzeelandse ras 'Tomuri') hebben over het algemeen een minder uitbundige bloei dan 'Matua'.

'Matua' is binnen de soort Actinidia deliciosa dus een vroeg bloeiend ras met een vrij lange bloeiperiode. De laatste jaren komen echter ook diverse (veelal geelvlezige) vrouwelijke rassen op de markt die worden gerekend tot de soort Actinidia chinensis. Omdat planten van de soort Actinidia chinensis gewoonlijk vroeger bloeien dan die van de soort Actinidia deliciosa, is 'Matua' niet geschikt als bestuiver voor de meeste van deze vrouwelijke Actinidia chinensis-rassen.

De plant van 'Matua' staat in FruitLent in het hart van de pergola en is daarmee de belangrijkste bestuiverplant. In aanvulling staan er aan de rand van de pergola nog twee andere bestuiverplanten. Door het planten van verschillende bestuiverplanten wordt de oogstzekerheid van de vrouwelijke planten vergroot, vanwege spreiding van bloeitijdstippen en risico op uitval van één van de bestuiverplanten.

De plant werd in het voorjaar van 2006 in FruitLent geplant en bloeide hetzelfde jaar al rijkelijk.

'Tomuri' is een mannelijk ras welke behoort tot de soort Actinidia deliciosa. Het ras behoort tot de klassieke Nieuwzeelandse rassen en werd in de jaren '50 van de vorige eeuw geselecteerd door H.M. (Harold) Mouat en W.A. (Bill) Fletcher, die een aantal mannelijke planten bij kiwitelers uit het Te Puke-gebied in Nieuw-Zeeland verzamelden en vervolgens beoordeelden op bruikbaarheid. Deze selectie, waarvan de verdere herkomst onbekend is gebleven, kreeg zijn uiteindelijke naam in 1968. In de Maori-taal (de oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland) betekent het woord Tomuri "laat", hetgeen slaat op de wat latere bloeitijd van deze mannelijke selectie. Het ras was met name bedoeld als bestuiver voor de later bloeiende klassieke Nieuwzeelandse vrouwelijke rassen 'Monty' en 'Hayward'.

De planten van 'Tomuri' zijn groeikrachtig en bloeien dus wat later dan die van 'Matua'. De bloei is gewoonlijk wat minder rijk dan van 'Matua'.

'Tomuri' is binnen de soort Actinidia deliciosa dus een later bloeiend ras, waardoor deze niet geschikt is voor de (veelal geelvlezige) vrouwelijke rassen die behoren tot de soort Actinidia chinensis, zoals deze de laatste jaren op de markt komen. Dit komt omdat de planten van de soort Actinidia chinensis gewoonlijk vroeger bloeien dan die van de soort Actinidia deliciosa. De bloeitijd van een laat bloeiende Actinidia deliciosa, zoals 'Tomuri', wijkt daardoor te veel af.

Op dit moment is één plant van 'Tomuri' in FruitLent aanwezig. Deze zal in de winter van 2011/2012 aan de rand van de pergola worden aangeplant, als aanvulling op de andere reeds aanwezige bestuivers. Hierdoor wordt de periode waarbinnen stuifmeel aanwezig is voor de bestuiving van de vrouwelijke planten verder verlengd. Door het planten van verschillende bestuiverplanten wordt de oogstzekerheid van de vrouwelijke planten vergroot, vanwege spreiding van bloeitijdstippen en risico op uitval van één van de bestuiverplanten.

In 1991 is wetenschappelijk onderzoek gepubliceerd met DNA-analyses van verschillende mannelijke bestuivers die op dat moment in diverse Italiaanse plantages werden gebruikt. Uit dat onderzoek bleek dat 'Tomuri'-planten op verschillende Italiaanse plantages in werkelijkheid helemaal niet de originele Nieuw-Zeelandse 'Tomuri' betrof en dat bovendien nergens de echte 'Tomuri' aanwezig was.
Aangezien onze 'Tomuri' plant ook uit Italië komt, is het in ons geval dus ook niet zeker of het in werkelijkheid wel gaat om de echte originele Nieuw-Zeelandse 'Tomuri'.

Het ras 'Solo' is een tweeslachtig ras welke behoort tot de soort Actinidia deliciosa. Betrouwbare gegevens omtrent de herkomst van 'Solo' ontbreken. Nadere informatie daaromtrent is daarom welkom (e-mail).

Het ras wordt in enkele Europese landen incidenteel verkocht voor particuliere tuinen. Naast 'Solo' zijn er nog enkele andere tweeslachtige rassen die voor particuliere tuinen worden verkocht. Eén van die tweeslachtige rassen is 'Jenny'. Over het ras 'Jenny' bestaan echter veel klachten omdat de planten -ondanks dat ze wel bloeien- toch geen vruchten vormen. Vanwege deze vaak gehoorde klacht is in FruitLent er voor gekozen om een 'Solo' (en dus geen 'Jenny') aan te planten. Verderop leest u echter dat de klachten over 'Jenny' helaas ook van toepassing blijken te zijn op 'Solo'.
Lees hier verder over de geslachtsvorming bij kiwi en de klachten over tweeslachtige kiwiplanten.

De huidige tweeslachtige rassen staan er om bekend dat (als ze al vruchten vormen) deze vruchten gewoonlijk veel kleiner zijn dan van de zuiver vrouwelijke rassen. Aangezien 'Solo' in FruitLent nog geen vruchten heeft gedragen, kan nog niet worden bevestigd dat dit ook voor 'Solo' geldt. Het is echter de verwachting dat dit wel zo zal zijn.

In FruitLent is 'Solo' voornamelijk aangeplant als bestuiver. De bloemen van 'Solo' leveren immers stuifmeel, waardoor deze in potentie kunnen worden gebruikt voor de bestuiving van de zuiver vrouwelijke rassen. Er is echter niets bekend over de stuifmeelkwaliteit van 'Solo'. Het kan dus zijn dat de werkelijke waarde als bestuiver daardoor veel kleiner is dan van de bekende zuiver mannelijke rassen.

Indien een tweeslachtige plant als bestuiver wordt gebruikt dan kan de bestuiverplant ook vruchten dragen, hetgeen bij de zuiver mannelijke planten natuurlijk niet het geval is. Voor de bestuiving zijn in FruitLent echter ook nog de twee zuiver mannelijke rassen 'Matua' en 'Belén' aangeplant.

De plant van 'Solo' werd in het voorjaar van 2006 in FruitLent geplant en bloeide in 2008 voor het eerst. Alhoewel in het centrum van enkele van deze bloemen aanvankelijk wel zichtbaar was dat er naast meeldraden ook stampers werden gevormd, waren deze stampers aanzienlijk minder goed ontwikkeld dan bij de zuiver vrouwelijke rassen. Ondanks dat de bloemen dus wel (marginale) stampers bezaten, werden er vervolgens echter geen vruchten gevormd. Ook niet indien de bloemen handmatig werden bestoven met stuifmeel van het mannelijke ras 'Matua'.

In 2009, 2010 en 2011 bleek dat de bloemen van 'Solo' vrijwel uitsluitend mannelijke kenmerken vertoonden en er derhalve nauwelijks tot geen stampers waren ontwikkeld. Vruchtzetting bleef geheel achterwege. We kunnen dus vaststellen dat 'Solo' geen zuiver tweeslachtig ras is, maar meer behoort tot de tussenvorm "inconstant mannelijk". De veel gehoorde klachten over andere tweeslachtige rassen blijken dus helaas ook van toepassing te zijn op 'Solo'.

De tijd zal het leren of 'Solo' in FruitLent ooit vruchten zal dragen. In ieder geval kunnen we inmiddels vaststellen dat het ras 'Solo' als tweeslachtig ras geen enkele waarde heeft en (net als andere tweeslachtige rassen) dus niet kan worden aanbevolen.